จักรวาลในหนึ่งอะตอม: การหลอมรวมวิทยาศาสตร์กับจิตวิญญาณ

“ข้าพเจ้าเชื่อว่าจิตวิญญาณและวิทยศาสตร์เป็นสิ่งเกื้อกูลกัน แต่ใช้
วิธีที่แตกต่างกันในการสืบค้นความจริง โดยมีเป้าหมายเดียวกัน
นั่นคือความผาสุกของมวลมนุษยชาติ”

ในการนี้ เราสามารถเรียนรู้จากกันและกันและสามารถร่วมกันเอื้อประโยชน์ด้วยการขยายขอบเขตของวิทยาการและขอบเขตทางปัญญาของมนุษย์ องค์ทะไลลมาะอุทิศหนังสือ “จักรวาลในหนึ่งอะตอม” ที่ท่านนิพนธ์เล่มนี้แด่ครูของท่าน ทั้งครูวิทยาศาสตร์และครูทางจิตวิญญาณ เจตนารมณ์ของหนังสือเล่มนี้อยู่ที่การสร้างโลกทัศน์จากแนวทางอันแตกต่าง เพื่อทำความเข้าใจตนเอง รู้จักจักรวาลของเรา และรู้จักผู้อื่น สามารถหลอมรวมเข้าด้วยกันเพื่อรับใช้มนุษย์

กาลิเลโอ, โคเปอร์นิคัส, นิวตัน, นีลส์ โบร์, ไอน์สไตน์ วิสัยทัศน์ของท่านเหล่านี้ได้สร้างความสั่นสะเทือนต่อการรับรู้ว่าเราคือใครและเราอยู่ที่ใดบนโลกใบนี้ และเราได้ตื่นขึ้นมาเพื่อจะค้นพบกับความยุ่งยากในการดำรงอยู่ร่วมกัน ระหว่างวิทยาศาตร์กับศาสนา ระหว่างศรัทธากับความรู้เชิงประจักษ์ ใครกันแน่คือผู้ครอบครองความจริง? ทางสายไหนคือหนทางที่แท้ในการเข้าใจความจริง?

องค์ทะไลลามะใช้เวลา 40 ปีศึกษาวิทยาศาสตร์กับนักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่หลายท่าน ท่านยังปฏิบัติภาวนา ศึกษาหลักธรรมและปรัชญามาโดยตลอด ท่านนำประสบการณ์ที่สั่งสมมานำเสนอและวิเคราะห์อย่างแยบคาย ว่าทำไมวิถีแห่งการแสวงหาความรู้ทั้งวิทยาศาสตร์และจิตวิญญาณจึงจำเป็นต้องเป็นไปเพื่อเข้าให้ถึงแก่นแท้ของความเป็นจริง วิทยาศาสตร์บอกเราถึงวิธีการเรียนรู้โลกทางกายภาพ ในขณะที่จิตวิญญาณช่วยให้เราอยู่กับความเป็นจริงได้ แต่มุมมองแบบสุดขั้วของศาสตร์ทั้งสองก็ยังมีจุดอ่อน ความเชื่อที่ว่าทุกสิ่งสามารถลดทอนลงเป็นแค่วัตถุและพลังงาน ทำให้เราละเลยประสบการณ์อันหลากหลายของมนุษย์ เช่น อารมณ์ความรู้สึก ความใฝ่ฝัน ความเมตตากรุณา และวัฒนธรรม ขณะเดียวกันความเชื่อทางจิตวิญญาณที่ไม่ได้รับการตรวจสอบ เช่น ความเชื่อที่ขัดแย้งกับหลักฐาน ตรรกะ และประสบการณ์ ก็อาจทำให้เราติดอยู่ในกรงของความคิดแบบสุดขั้วได้ องค์ทะไลลามะเปรียบเทียบให้เห็นการตรวจสอบความจริงด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์และการเจริญภาวนาโดยใช้ทฤษฎีของดาร์วินและกฎแห่งกรรม กลศาสตร์ควอนตัมและปรัชญาทัศนะของธรรมชาติแห่งความเป็นจริง

ชื่อหนังสือ: จักรวาลในหนึ่งอะตอม: การหลอมรวมวิทยาศาสตร์กับจิตวิญญาณ (The Universe in a Single Atom: The Convergence of Science and Spirituality)
เขียน: องค์ทะไลลามะ (His Holiness the Dalai Lama)
แปล: เพชรรัตน์ พงษ์เจริญสุข
บรรณาธิการ: พจนา จันทรสันติ
จำนวนหน้า: 224